Intervju 02 >>
komentari
OSTRVA U MREŽI BIZNISA
ČEKAJUĆI PRINČEVE I ZVIJEZDE
Piše: Nebojša Đorđević
Od desetak većih ostrva koliko Crna Gora ima, samo jedno je u službi turizma. Da neka druga zemlja ima ostrva, pa makar ona bila i mala i malobrojna na svega 27 kilometara u ukupnoj dužini - sigurno bi bila glavna turistička atrakcija. Crna Gora ima ostrva, istina ne u tolikom broju kao susjedna Hrvatska, ali ni ono malo što joj je prirorda podarila- nije iskoristila na najbolji mogući način.
Od šest većih ostrva koja Crna Gora ima trenutno je samo jedno u funkciji turizma. I to rečno - Ada Bojana.
Ostalih pet bisera u moru opterećena su problemima, neizvjesnim planovima a neka su čak i zapuštena.
Najveće ostrvo, Sveti Nikola, preko puta Budve, koje ima izvanredne turističke potencijale- godinama je u sporu! Na štetu opštine i turističke privrede.
Trenutno vlasnik dijela ostrva je Prva banka Crne Gore, koja je preuzela 37.000 kvadrata zemlje pošto joj prethodni vlasnik, srpski biznismen za kojim je raspisana interpolova poternica zbog sumnje da je švercovao cigarete, Stanko Subotić Cane - nije vraćao kredit. Po procijenjenoj vrijednosti od 28 miliona eura, Prva Banka, međutim, nije uspjela ni u tri navrata da ostrvo proda i namiri dugove, pa je ono i dalje pusto i neiskorišćeno.
Trinaest godina Sveti Nikola nije imao sreće sa vlasnicima, ili oni sa njim. Prvi biznismen koji ga je kupio od sestara Vukčević - Nenad Đorđević, tada, 1996. godine je rekao:“ Napraviću nešto lijepo i kvalitetno što će služiti narodu.“
Narednih 13 godina- 11 godina njegovog gazdovanja, dvije godine Canetovog i godinu dana Prve banke- nije nastalo ništa ni kvalitetno a ponajmanje „što će služiti narodu“. Posle silnih sporova sa opštinom i građevinskom inspekcijom Đorđević ga je prodao, tada se pričalo, za sto miliona eura, Stanku Subotiću koji od njega ništa nije uspio da napravi!
Pusto i neiskorišćeno čeka novu šansu: novu licitaciju Prve banke na kojoj će ga možda kupiti neki investitor.
Iako je preko puta Budve, ostrvo nije u nadležnosti opštine. Kako nam je rekao prvi čovjek Budve Rajko Kuljača, cijelo ostrvo je u zoni Morskog dobra, a nadležnost nad njim vodi Minsitarstvo za ekonomski razvoj, gdje su nam, opet, rekli da oni imaju nadležnost samo u dijelu planova, dozvola i ništa više. Tako ispada da za najveće i najatraktivnije ostrvo niko nije kompletno nadležan.
U maglovitoj problematici jasno je jedino da je Prostornim i generalnim planom predviđeno da tu bude izgrađen turistički centar.
Drugo veće ostrvo, Sveti Marko, kod Tivta, za sada je u magli – velikih planova. Njega je kupovinom kompletnog srpskog „Putnika“ preuzela ruska kompanija „Metropol“. Mihail Slipenčuk, sadašnji vlasnik ostrva, ima velike ciljeve: izgradnja hotela sa sedam zvjezdica, marine za luksuzne jahte, vile...Sa radovima, međutim, još ne može da počne jer nije pribavio sve potrebne dozvole. Uspio je, međutim, da se izbori sa nezadovoljnim građanima koji su potpisivali peticiju protiv njegove ideje da se zaspe more i napravi vještačko ostrvce nazvano „Palacio“. Tivćani su, jednostavno, pobijedili i u najnovijem planu koji je prezentovan u hotelu „Maestral“ -nema vještačkog ostrvca. Kada će Slipenčuk početi da radi za sada nije jasno.
Ostrvo Miholjska Prevlaka, poznatije kao Ostrvo cvijeća, jer navodno iz vazduha liči na cvijet, gotovo dvije decenije naseljavaju izbjeglice. Pola ostrva bilo je u vlasništvu je Crnogorsko-primorske mitropolije, a druga polovina Vojske. Ali je Srpska pravoslavna crkva uspjela da dobije i drugu polovinu. Menjala se sa Vojskom Crne Gore kojoj je dala hiljade kvadrata krša negde na Grblju za polovinu ostrva. Na ovom ostrvu je hram Svetog Mihaila koji je 1219. godine Sveti Sava ustanovio za sjedište Zetske episkopije. Međutim, SPC se nije hrišćanski ponijela prema izbjeglicama. Od kako je postala vlasnik, pritiska izbjeglice da se isele iz trošnih baraka ili da joj plaćaju zakup!
Najpoznatije ostrvo Sveti Stefan, koje je vremenom postalo poluostrvo- nikako da zasija starim sjajem. Tri godine od kako ga je u zakup uzela singapurska kompanija „Aman rizorts“ biser crnogorskog turizma bio je - zaključan. Uprkos obavezi da ga adaptira i otvori za turiste, Singapurci nisu odmakli dalje od – početka. To je naljutilo Paštroviće, mještane Svetog Stefana čiji su preci sagradili ostrvo, pa su oni ljetos podigli bunu i srušili ograde kojima su od njih i njihovih turista bile otrgnute plaže. Ubrzo, Sveca je preuzela grčka „Restis grupa, brodovlasnika i milionera Viktora Restisa sa obećanjem da će ga otvoriti sledeće godine.
Neizvjesna sudbina isplela se i oko ostrvca Mamula, preko puta Herceg Novog. Tvrđava koju su izgradili Austrougari a koja je tokom oba svjetska rata služila kao zatvor- potpuno je pusta. Posljednji put dospjela je u javnost kada su je zakupili Rusi, i na njemu organizovali ekstravagantnu žurku. Vlada daje u zakup ovo ostrvo, ali, na žalost, još nema zainteresovanih.
Crnogorsku obalu krase i dva minijaturna ostrva, zaštitini znak Petrovca, udaljena kilometar od ovog gradića. To su Katič i Sveta Neđelja ( sa crkvom). Iako su veličine hridi mogli su da nađu turističku namjenu. U cijelom Jadranskom moru to su dva najjužnija ostrva, posljednja prema Otranskim vratima. Kao takva, mogla su postati atrakcija sa nekim sadržajem. Nadležni razmišljaju da ih zakonski zaštite, a mještani se pitaju od koga- kad tamo niko i ne odlazi.
Bokokotorska ostrva- jedina su bez problema. Tradicija ih je izgleda najbolje sačuvala. Gospa od Škrpjela, vještačko ostrvo koje su Bokokotorani izgradili na stijeni na kojoj je, po vjerovanju, pronađena ikona Bogorodice, da bi 1630. nikla i crkva- mjesto je koje vrvi od turista. U susjedno ostrvo Sveti Đorđe, sa crkvom iz 12. vijeka i benediktinskim manastirom i svetionikom- živi u ljetnjoj sezoni. Ipak, najbolje „ide „ Adi Bojani, koju sa dve strane zapljuskuje rijeka, a sa treće plavi Jadran. Ali i ovo ostrvo koje je po predanju nastalo na neslozi ljudi koji nijesu mogli da se dogovore da li da iz mora vade ili ne potopljeni brod, zahvaljujući čemu je taloženjem pijeska i ostrvo nastalo- još malo će biti naturistički raj. Čeka ga privatizacija, a kada (i ako) dođu Arapi, koji su jedini otkupili tendresku dokumentaciju- pitanje šta će od njega nastati.
_____________________________________________________________
ZALIVSKI BISERI
U bokokotorskom zalivu ima devet ostrva: Miholjska Prevlaka (Ostrvo cvijeća), Mamula, ostrvo vavedenje, Zanovjetni Školjic, Gospa od Milosti, Sveti Marko, Gospa od Škrpjela i Sveti Đorđe
|
 "Petar Kapisoda")
